الگوهای مختلف جابجایی فضایی، حاصل تأثیر عوامل مختلف سکونت، اشتغال و سطح درآمدند. در واقع نسبت به درجه انحراف از میزان رضایت افراد از ارائه این قبیل عناصر، پراکندگی و جابجاییهای فضایی اتفاق افتاده و الگوهای مختلف فضایی شکل میگیرد. بر این اساس، در سطح منطقه کلانشهری تهران با توجه به نحوه پراکندگی این عناصر، انواع مختلفی از جابجاییهای فضایی و الگوهای سفر شکل گرفته است. شناسایی پهنههای همگن جریانی در این منطقه، علاوه بر آنکه درکی از ساختار فضایی منطقه به دست میدهد، میتواند موجب برنامهریزی برای الگوهای بهینه جابجایی فضایی در سطح منطقه شود. از این رو، در این پژوهش با بهرهگیری از روش توصیفی _ تحلیلی و با استفاده از ابزار تحلیل شبکه، بر اساس دادههای مرتبط با جریان سفر افراد در سال ۱۳۸۵ به عنوان در دسترسترین و مستندترین آمار موجود تا زمان انجام پژوهش، به شناسایی پهنههای همگن جریانی و ویژگیهای آنها پرداخته شده است. در این راستا چگونگی برقراری پیوندهای ارتباطی میان شهرها در سطح منطقه کلانشهری و شکلگیری سطوح مختلفی از کانونهای جذب و تولید سفر، راهنمای این پژوهش بوده است. نتایج یافتههای حاصل از این مطالعه، به شناسایی سه پهنه همگن در سطح منطقه کلانشهری تهران منجر شده است که در هر یک از پهنهها جابجاییهای صورت گرفته بیشتر و منسجمتر از سایر پهنهها بوده است. پهنه نخست به مرکزیت کلانشهر تهران و کلانشهر کرج، بیشترین سطح از میزان روابط و جابجاییها را به خود اختصاص داده و همچنین پیوندهای قویتری را با سایر پهنهها برقرار کرده است، اما پهنههای شرقی و غربی به دلیل فاصله زیاد از یکدیگر رابطه جریانی قوی را با همدیگر شکل ندادهاند. فایل کامل این مقاله به صورت رایگان قابل دانلود است.
