چكيده:مناطق كلا ن شهري از پديده هاي نوظهور قرن بيستم اند كه در آغاز هزاره سوم ميلادي به الگوي غالب شهرنشيني تبديل شده اند. اين مناطق كلان شهري كه با مشخصه هايي چون دگرگوني در نقش و عملكرد ،تحول در شكل و ساختار و تغيير معنا و مفهوم مواجه شده اند، تحت تأثير نيروها و عوامل مختلف در طول زمان و بنا به مقتضيات مكاني در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه، سازوكار و فرايند خاصي را در شكل گيري و تكوين و دگرگوني شان طي كرده اند. مطالعة حاضر با استفاده از روش اسنادي و به كارگيري منابع و متون مختلف و با هدف شناخت فرايند شكل گيري و تكوين و دگرگوني مناطق كلان شهري صورت گرفته است . يافته هاي مطالعه نشان مي دهد كه اين امر (شكل گيري، تكوين و دگرگوني ) در مناطق كلان شهري محصول اندركنش همزمان دو فرايند تمركزگرايي و تمركززدايي است . گرايش تمركزگرايي و تمركززدايي به پويشي در سازمان دهي فضايي كلان شهرها و مناطق كلان شهري منجر گرديده است كه مي توان آن را پويش همزمان پيوستگي و گسيختگي نام نهاد . در فرايند تمركزگرايي، اساساً عملكردها و خدمات سطح برتر و جهاني در شهر مركزي و هسته ها و مراكز اقتصادي شهر متمركز مي شوند؛ و در مقابل، طي فرايندي تمركززدا، بخشي از فعاليت ها و خدمات و جمعيت وابسته به آنها به مراكز ديگر شهري در منطقه اي كلان شهري منتقل مي گردند.

واژگان کلیدی: مناطق كلان شهري، فرايند كلان شهري شدن، پراكنده رويي، تمركزگرایی، تمرکززدایی

تاریخ دریافت: ۸۷/۰۱/۳۱     تاریخ پذیرش: ۸۸/۰۲/۲۳

تعداد صفحات :۱۷ صفحه

محل انتشار:پژوهش هاي جغرافياي انساني، شماره ۶۹ ، پاييز۸۸

فایل PDF مقاله تبيين فرايند شكل گيري، تكوين و دگرگوني مناطق كلان شهري به صورت رایگان از طریق لینک زیر می توانید دانلود نمایید.